Εγκυμοσύνη και Ψάρια

Η σωστή διατροφή κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης είναι ζωτικής σημασίας τόσο για το έμβρυο όσο και για την μητέρα του. Με την ισορροπημένη διατροφή εννοούμε πως πρέπει να καταναλώνονται όλες οι ομάδες τροφίμων στις συνιστώμενες ποσότητες. Σε αυτό το άρθρο θα επικεντρωθούμε στην κατανάλωση ψαριών κατά την εγκυμοσύνη.

Τι προσφέρουν τα Ψάρια κατά την διάρκεια της κύησης;

Τα ψάρια πλούσια σε πολύτιμα θρεπτικά συστατικά είναι μια τροφή που δεν πρέπει να λείπει από το διαιτολόγιο μιας εγκύου.

Πλούσια σε Ω-3 λιπαρά οξέα

Εκτός από την προστασία που προσφέρουν από τις καρδιαγγειακές παθήσεις , κατά το τέλος της εγκυμοσύνης, τα ωμέγα-3 (ιδιαίτερα το δοκοσαεξανοϊκό οξύ [DHA]) είναι βασικά για την ανάπτυξη του εγκεφάλου του εμβρύου και του κεντρικού νευρικού συστήματος. Μάλιστα σχετίζονται με αυξημένο δείκτη νοημοσύνης του νεογνού. Αυτά τα θρεπτικά συστατικά προέρχονται από τη διατροφή της μητέρας. 

Η κατανάλωση λιπαρών ψαριών κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης έχει συσχετιστεί με ελαφρά θετική επίδραση στο βάρος του νεογέννητου και στη διάρκεια της κύησης, μειώνοντας τον κίνδυνο για προωρότητα.

Πηγή Βιταμίνης D και Ασβεστίου

Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, το επιπλέον ασβέστιο που απαιτείται για την ανάπτυξη του εμβρυϊκού σκελετού επιτυγχάνεται τόσο με την απορρόφηση από τα οστά της μητέρας όσο και με την αυξημένη απορρόφηση από διατροφικές πηγές, απαιτώντας αυξημένη διαιτητική πρόσληψη βιταμίνης D της μητέρας. 

Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, η διατήρηση των επιπέδων βιταμίνης D και ασβεστίου μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο προεκλαμψίας, ενώ ο σακχαρώδης διαβήτης κύησης φαίνεται να είναι περισσότερο συχνός σε γυναίκες με ανεπάρκεια βιταμίνης D.

Επομένως η κατανάλωση ψαριών τα οποία είναι καλή πηγή ασβεστίου, όπως αυτά που τρώγονται με το κόκκαλο, αλλά και λιπαρών ψαριών που είναι πηγή βιταμίνης D, μπορεί να προστατεύσει τη μητέρα αλλά και το έμβρυο από ανεπιθύμητες εκβάσεις.

Άλλα Θρεπτικά συστατικά

Τα ψάρια περιέχουν επίσης και κάποια άλλα θρεπτικά συστατικά που βοηθούν στην ανάπτυξη του νωτιαίου μυελού του εμβρύου και γενικότερα του νευρικού συστήματος, αλλά και του ανοσοποιητικού, όπως:

• Σίδηρος
• Ψευδάργυρος
• Ιώδιο
• Χολίνη
• Βιταμίνη Β12
• Σελήνιο

Που πρέπει να δοθεί προσοχή;

Εκτός από τα πολλαπλά οφέλη που προσφέρουν τα ψάρια στην εγκυμονούσα και στο έμβρυο, μπορεί να κρύβουν και κινδύνους. 

Τοξικότητα

Τα μεγάλα ψάρια λόγω της βιοσυσσώρευσης είναι πιθανόν να περιέχουν βαρέα μέταλλα, όπως υδράργυρο, μόλυβδο και κάδμιο καθώς και πολυχλωριωμένα διφαινύλια. Ηπρόσληψη αυτών των τοξικών ουσιών κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης μπορεί να επηρεάσει αρνητικά το έμβρυο και να προκαλέσει νοητική καθυστέρηση.

Τροφιμογενή νοσήματα

Καλό θα ήταν να αποφεύγεται η κατανάλωση ωμών ψαριών καθώς αυτά μπορεί να περιέχουν παράσιτα ή βακτήρια, συμπεριλαμβανομένης της λιστέριας, η οποία έχει συνδεθεί με σοβαρές επιπλοκές της εγκυμοσύνης.

Ποια ψάρια πρέπει να αποφεύγονται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης; 

Σύμφωνα με τις διεθνείς οδηγίες, δεν πρέπει να καταναλώνονται ψάρια με υψηλή περιεκτικότητα σε υδράργυρο όπως:

• Καρχαρίας
• Ξιφίας
• Βασιλικό σκουμπρί
• Λευκός μπακαλιάρος 

 Όσον αφορά τον τόνο, όλα τα είδη είναι γενικά ασφαλή για κατανάλωση, με εξαίρεση τον μακρύπτερο τόνο και το φιλέτο τόνου, τα οποία δεν πρέπει να καταναλώνονται σε ποσότητες που υπερβαίνουν τα 180 γραμμάρια την εβδομάδα. 

Ποια ψάρια είναι ασφαλή για κατανάλωση;

Γενικά, συνιστάται η κατανάλωση φρέσκων ή κονσερβοποιημένων ψαριών πλούσιων σε λιπαρά και χαμηλής περιεκτικότητας σε υδράργυρο δύο έως τρεις φορές την εβδομάδα, ως μέρος μιας υγιεινής και ισορροπημένης διατροφής κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Τέτοια είναι τα εξής:

• Εκτρεφόμενος σολομός
• Σαρδέλες
• Γαύρος
• Κολιός

Συμπέρασμα

Η κατανάλωση ψαριού κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης μπορεί να είναι ωφέλιμη λόγω των θρεπτικών συστατικών που παρέχει. Η τήρηση των συστάσεων κατανάλωσης σχετικά με τον τύπο και την ποσότητα του ψαριού που καταναλώνεται βοηθά να εξασφαλιστεί η υγεία και η ασφάλεια τόσο της μητέρας όσο και του μωρού.

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την διατροφή μπορείς να ανατρέξεις στο site μου https://diaitologos.com/ και θα χαρώ πολύ να έρθεις να συζητήσουμε από κοντά στο γραφείο μου στο Παγκράτι για να επιλύσουμε οποιαδήποτε απορία έχεις!

Βιβλιογραφία

Rice R. Fish and healthy pregnancy: more than just a red herring! Prof Care Mother Child. 1996;6(6):171-3. PMID: 9077255.

Moschonis, G. (n.d.). Απαραίτητα ω-3 λιπαρά οξέα κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης | medΝutrition. MedΝutrition. https://www.mednutrition.gr/portal/lifestyle/oikogeneia/3643-aparaitita-o-3-lipara-oksea-kata-ti-diarkeia-tis-egkymosynis

Papachristos, P. (n.d.-b). Πώς πρέπει να διατρέφεται μια έγκυος γυναίκα; | medΝutrition. MedΝutrition. https://www.mednutrition.gr/portal/lifestyle/oikogeneia/1330-pos-prepei-na-diatrefetai-mia-egkyos-gynaika

Massoura, I. (n.d.). Επιπλοκές στην εγκυμοσύνη και διατροφή | medΝutrition. MedΝutrition. https://www.mednutrition.gr/portal/lifestyle/oikogeneia/9324-epiplokes-stin-egkymosyni-kai-diatrofi

Lewis S, Lucas RM, Halliday J, Ponsonby AL. Vitamin D deficiency and pregnancy: from preconception to birth. Mol Nutr Food Res. 2010 Aug;54(8):1092-102. doi: 10.1002/mnfr.201000044. PMID: 20440696.

Nutrition, C. F. F. S. a. A. (2024, March 5). Advice about Eating Fish. U.S. Food And Drug Administration. https://www.fda.gov/food/consumers/advice-about-eating-fish

Papachristos, P. (n.d.-b). Βάλτε το ψάρι πιο συχνά στη διατροφή σας | medΝutrition. MedΝutrition. https://www.mednutrition.gr/portal/lifestyle/systaseis-diatrofis/14265-valte-to-psari-pio-syxna-sti-diatrofi-sas